Thursday, February 28, 2008

अडीच तास हसण्याची हमी

दिवसा तू, रात्री मी
---------------

अडीच तास हसण्याची हमी

रंगमंचावर कलाकारांच्या उत्स्फूर्त आविष्काराने सजलेले नाटक म्हणजे संतोष पवारांचे "दिवसा तू-रात्री मी'. "सुयोग'निर्मित "रसिकरंजन' प्रकाशित या नाटकाचा प्रयोग लेखन, दिग्दर्शन आणि सादरीकरण या तिन्ही दृष्टीने रंगतदार होतो.
मूळ संकल्पना हरिकिशन दवे याची. नाटकाचे कथासूत्र तसे छोटे. मुंबईतल्या 1993च्या बॉंबस्फोटात "प्लाझा'त चित्रपट पाहायला गेलेल्या कुटुंबातील पत्नी जागीच मरण पावते. पण स्फोटाच्या आवाजाने पतीची स्मरणशक्ती जाते. मुलीला आंधळेपणा येतो. (रात्री सातनंतर दिसते!) मोठ्या मुलाला बहिरेपणा येतो. धाकट्याची बोलती आई गेल्याच्या धक्‍क्‍यानेच बंद झालेली. आंधळ्या मुलीला पाहायला मुलगा येतो आणि सारे कुटुंबच आपले व्यंग झाकण्यासाठी एक एक क्‍लृप्त्या करून मुलाच्या आई-वडलांना समजावण्याचा प्रयत्न करतात. त्यातही गंमत म्हणजे बघायला येणाऱ्या मुलाला सकाळी दिसत असते रात्री आंधळेपणा.संतोष पवार गंभीर कथेला विनोदाच्या अंगाने इतके छान मढविले आहे की ते शब्दात सांगणेही अवघड आहे.वास्तविक लिखीत नाटक अर्ध्या तासाचे होते संतोष पवारांनी त्यात पात्रांकडून उर्स्फूत आविष्कार करत ते नाटक घडविले.थोड्याफार फरकाने ऑल दि बेस्टची आठवण यावी.
प्रदीप पाटलांच्या नेपथातून नाटक वेगवेगळ्या पातळीवर घडते.साधा पण प्रसंगाला आवश्‍यक अशा सेटींगमुळे रंगत खुलत जाते.संतोष पवारांच्या स्टाईलची आणि विनोदाची उणीव भासणार नाही याची खात्री देत किशोर रावराणेंनी बाजा सादर केलाय.सहजपणा अणि शारीरीक आविष्करातून भाषेविना साधलेला संवाद नाटक सळसळत ठेवते.शलाका पवारांची वहिनीही तेवढीच बाजी मारून जाते.खरे तर समीर चौघूले(दादा)स्मिता तांबे(नयना)संदेश उपशाम(बाबा)मंगेश साळवी(त्रिलोचन)दिगंबर नाईक(मुकेश)सर्वांचा वेगळा उल्लेख करण्याती गरज नाही. त्रिलोचनचे माता-पिता भरत सावले आणि वर्षा पांडे यांच्या भुमिकाही नाटकालची गती कायम ठेवायला मदतच करतात.नयना अणि त्रिलोचन यांच्या पहिल्या भेटीचा प्रसंग खास उल्लेख करावा असा घडतो.
पात्रांच्या व्यंगातून नाटक फुलत जाते..प्रेक्षकही घडणाऱ्या प्रत्येक क्षणांची इतका छान आनंद घेतात की प्रेक्षक आणि कलावंत यांची गट्टीच जमते.
संतोष पवारने नाटक इतके गतीमान ठेवले आहे तुम्ही पात्रांगणीक आणि प्रसंग-प्रसंगातू नवीन धक्के खातच प्रयोगात रंगून जाता.प्रत्येक कलावंताला स्वतःच्या इतक्‍या लकबी दिल्या आहेत की पहाताना त्यातील उस्फूर्तता टाळ्या मिळविते. थोड्या हिंदी लोकप्रिय गाण्यांचा आधार घेऊन नाटकात पात्रे नाचतात पण तो रसभंग वाटत नाही.प्रकाश आणि संगीत दोन्हीमुळेही नाटकाच्या रंगतदारपणात वाढच होते
नाटकाच्या नावाचे अर्थ वेगवेगळे होत असले तरीही नाटकातली थिम नावाचा नेमका अर्थ बाहेर आणते.विनोदी नाटकाच्या परंपरेत संतोष पवार लिखित-दिग्दर्शित नाटकाला नक्कीच स्थान मिळे.

No comments: