Monday, March 20, 2017

अनुराधा कुबेर आणि अतुल खांडेकरांचे गाणे आता परिपक्वतेकडे ...



 

ज्योत्स्ना भोळे स्मृती निमित्ताने स्वरांचे वंदन...


रविवारी स्वरवंदना प्रतिष्ठानच्या वतीने अनुराधा कुबेर आणि अतुल खांडेकर या दोन आश्वासक युवा कलाकारांच्या मैफलीचा आनंद  पुणेकर संगीत रसिकांनी अनुभवला.

मनोहर मंगल कार्यालयात झालेल्या या  दोन गायक कलावंतात उद्याची बहारदार आणि आश्वासक मैफल रंगविण्याची ताकद पहायला मिळाली

 



ज्योत्स्ना भोळे आणि संगीतकार केशवराव भोळे यांची स्मृती पुढच्या पिढीपर्यत पोहचविण्यासाठी स्वरवंदना प्रतिष्ठान काम करते..त्याविषयीची माहिती प्रतिष्ठानच्या वंदना खांडेकर यांनी रविवारी 19 मार्च, 17 ला या कार्यक्रमाच्या आरंभी उपस्थितांना करून दिली .





आरंभीच्या दीडतासांच्या आपल्या गायनाची सुरवात अनुराधा कुबेर यांनी मधुवंती रागाने केली..स्वरांचा उत्तम लगाव आणि आवाजातली फिरत आणि सहज वाटावे असे ऐकत रहावे असे सूर आळवत त्यांनी रागावरची हुकमत रसिकांच्या मनापर्यत पोहोचवली.



विनय़चंद्र मौदगल्य यांची एक बंदिश सादर करून त्यांनी देस रागातली श्रीकृष्ण नारायण रातांजणकर यांची होली खेलनके चले कन्हेय्या... ही रचना आपल्या सुंदर स्वराविष्कारात ताल धरावी अशी एकावर एक स्वर आळवत सादर केली.

मी पुन्हा वनांतरी फिरेन हरिणीवानी.हे भूमिकन्या सिता या नाटकासाठी ज्योत्स्ना भोळे यांनी गायलेले नाट्यपद आपल्या सुरेल आणि फिरत्या आवाजात सादर करून त्यांना ही स्वरांजलीच अर्पण केली.





आपल्या दमदार गायनाची सुरवातच वाचस्पती रागाने करून अतुल खांडेकर यांनी आपल्या वेगळापणाची जाणीव करून दिली. `साचो तेरो नाम` - ही विलंबित बंदिश त्यानंतर चतुर सुघर बलमा- ही मध्यलय बंदिश  आणि रागाच्या शवटी द्रुत तराणा गाऊन त्यांने आपल्या कमावलेल्या आवाजात रसिकांना डोलावू लागेल असे तन्मयतेने सादर केले.. थोडी आक्रमक तरीही स्वरांचे हिंदोळे सजवत त्याने आपले गाणे मांडले.




त्यानंतर मला मदन भासे हा..हे मानापमान नाटकातले पद सजविले.आणि शेवट केला तो बोला अमृत बोला..या ज्योत्स्ना भोळे यांनी अजरामर केलेल्या भैरवीने..






अतुल खांडेकर यांचा गाण्यातला बोलका स्वर आणि तालावरची हुकमत..स्वरातला थेट पोहोचणारा आर्त सूर सारेच भारावल्यासारखे होते..


या दोनही युवा कलावंताची ही छोटेखानी मैफल आश्वासक तर होतीच..पण त्यांची गायनातली तयारी ऐकून समाधान वाटले.

दोनही कलाकालारांनी तेवढीच उत्तम साथ संगत होती..हार्मेनियमवर सौमित्र क्षीरसागर आणि तबला साथ करणारे गायन शिकणारे तरूण तडफदार वादर करणारे ऋग्वेद देशपांडे.

या मैफलीत रंगलेल्या कलावंतांचे स्वागत केले ते अविनाश भोळे यांनी..तर कार्यक्रमाची सारी पडद्यामागून सूत्रे सांभाळली ती प्रकाश भोंडे यांनी..

 या युवा कलाकारांचे गायन पुन्हा ऐकावे अशी रसिकांची फर्माईश होती..यातच त्याचे यश आहे.




-सुभाष इनामदार, पुणे
subhashinamdar@gmail.com
9552596276

Sunday, March 19, 2017

यांचे जाणे चटका लावून गेले..


माझ्या वैयक्तिक आयुष्यात ज्यांच्या आशीर्वादाची थाप सतत असायची असे हे
डॉ. अविनाश लाटकर
डॉ. वि. भा. देशपांडे
प्रमोद शिरगावकर
त्र्यंबक तथा नाना पांढरे
श्रीमती सुनंदा तांबे
पाच जण गेल्या पंधरा दिवसात या जगातून नाहिसे झाले ते पुढच्या अनंताच्या प्रवासासाठी..

असे एकामागेमाग वावटळ उठावी आणि कांही वटवृक्ष उन्मळून पडावे असे झाले आहे..
आता आपण एकटे राहिल्य़ाची जाणीव यामुळे अधिक होत आहे.
 
 

डॉ. अविनाश लाटकर.....

यांनी आमच्या उभयतांच्या आयुष्यात सतत आधाराचा धीर दिला..काही काळ त्यांच्या गंगा सोसायटी, सहकार नगरच्या बंगल्यातल्या तळघरातल्या दोन खोल्या आमच्या अडचणीच्या काळात देऊ केल्या होत्या..आमची दोनही मुले..सर्वेश आणि सुरभी डॉ. सविता लाटकरांच्या यशश्री हॉस्पीटलमधलीच..
त्यांच्या सुविद्य पत्नी डॉ. सविता लाटकर, डॉ. नंदन आणि डॉ. असलेली सुनवाईही अजुनही नाते जोडून आहेत.

डॉ. वि. भा. देशपांडे......

यांचे संबंध अगदी तरूण भारत दैनिकापासून पुढे मीहि काहीकाळ नाट्यक्षेत्रात लुडबुड करू लागलो आणि थोडी समीक्षाही लिहू लागले तेव्हापासून ते आमचे गुरू..मार्गदर्शक बनले..माधव मनोहरांच्या अध्यक्षतेखाली पुण्यात पहिला आणि अखेरचा नाट्य समीक्षक मेळावा भरला..त्याचे आघाडीचे निमंत्रक होते..विभा.
अरविंद देशपांडे, अमोल पालेकर, दामू केंकरे, प्रभाकर पणशीकर हे सारे त्यांच्या परिवारतले..त्यामुळे तेही आमच्या मनात घर करून गेले. त्याचे श्रेयही त्यांचेच.

नाट्यसृष्टीतून साहित्याच्या सहवासात आलेले विभा..अगदी साहित्य परिषदेचे कार्यवाहही बनले..आम्हाला त्याचा अभिमान असायचा..
अगदी डिसेंबर 15 ला माझ्या 61 समारंभालाही विभा आले..आमचे 96 वर्षांचे मा. कृ. पारधी यांचा सत्कारही केला..माझे गाणे ऐकले..व्हायोलिन गाते तेव्हा..हा चारूशीला गौसावी यांच्या कार्यक्रमालाही दाद दिली..आपल्याकडून अनिकेत आमटेच्या हातात चेकही दिला..आणि उभयता माझ्या आग्रहाखातर जेवायलाही आले..
एकटे पडल्यानंतर नुसता बोलू नकोस..घरी ये गप्पा मारू...म्हणाले..अगदी आपले पणाने..म्हणाले..
 
 

प्रमोद शिरगावकर ...

यांची ओळख झाली ती आमची मैत्रीण (चारुशीला गोसावी) हिच्यामुळे..प्रसाद शिरगावकारांच्या कवीतांच्या समारंभाला पुण्यात जायला मिळाले ते त्यांच्यामुळे..ते आणि त्यांच्या पत्नी पद्माताई पुढे आमच्याबरोबर सहलीतही एकरूप झाले..त्यांच्या राजर्षी शाहू सोसायटीतल्या बंगल्यात काही मिहने का होईना रहाता आले.तेव्हा त्यांच्या मनमोकळ्या स्वभावाचा अधीक परिचय झाला..पुढे नचिकेत मुळे तो अधिक वाढला..तो शेवटपर्यत..
 
 

त्र्यंबक तथा नाना पांढरे....

आमच्या सौ. ची मैत्रीण सौ. रोहिणी मोहगांवकर हिचे ते वडील...तिचे आणि सौ.चै नाते इयत्ता सातवी पासून आजपर्य़त..पुढे आमचे लग्न झाल्यावर नानांकडे हक्काने जाऊ लागलो..जावई या नात्याने ते आमच्यात सहज एकरूप होऊन जात.
योगासनांचा वर्ग ते अनेक वर्ष घेत आले..स्वत योग घरी करत..वयाच्या 92व्या वर्षी ते गेले..पण आधि काही काळ तीन वेळा दिनानाथमध्ये जाऊन डॉ. अतुल देशपांडे यांच्या औषधाने बरे होत घरी आले..पण घरात कुणी नसताना..ते पडले..तेच निमित्त झाले..त्यातच त्यांचा अंत झाला.. सुखी माणसाचा सदरा..अशा स्वरूपात आम्ही सारे त्यांच्याकडे पहात होतो..आता तेही गेले..

श्रीमती सुनंदा तांबे...

आमची स्नेही आणि एक उत्तम अभिनेत्री सौ. मानसी मागीकर हिची ती आई..आरंभीची विनया तांबे..आणि आता विजय मागिकर यांची पत्नी. तिच्या आईला मी 1974 पासून ओळखत होतो.. काही काळ त्यांनी भारत गायन समाजात गाण्याचे शिक्षणही घेतले होते..आमच्या शाकुंतल या भरतच्या नाटकात त्यांनी नटीची भूमिका केली होती..सुत्रधार असायचे भारत गायनचे श्रीराम वैद्य .
आपले पती गेल्यानंतर स्वबळावर त्यांनी स्वेटर तयार करायचा व्यवसायही केला..तीनही मुली त्यांच्या मागे होत्या..आहेत..त्यांच्या बळावर पुढे अनेक वर्ष त्यां उत्साही राहिल्या..गेले काही दिवस प्रकृती बिघडली..त्यातच त्यांचे निधन झाले.
माझ्यावर लोभ होता. आयुष्यातल्या चांगल्या गोष्टीत त्यांचा सहभागही होता..
 
 

आपल्या आयुष्यात कळत नकळत ज्यांच्य़ामुळे आपण घडत जातो..त्यांच्या जाण्याचे मन दुखावते...पण त्यातही मात करून पुढे जायचे असते..तेच सध्या सुरु आहे..

पण गेल्या पंधरा दिवसात अशा काही घटना घडल्या त्य़ाची ही नोंद आणि खंत..आणि त्यांना हि भावपूर्वक शब्दांजली
 
 
 

- सुभाष इनामदार, पुणे
subhashinamdar@gmail.com
8552596276

Tuesday, March 7, 2017

अंकिता आणि आदिती दांडेकर भगिनींचे यश



खेळाची शक्ती



मुंबईच्या अंकिता आणि आदिती  अजित दांडेकर भगिनी या दोघी जिम्नॅस्टिक्स मध्ये राष्ट्रीय स्तरावर गाजलेल्या आहेत. दोघींनी आपल्या करियरमध्ये सर्वाधिक यशही  प्राप्त केले आहे..त्यांची ही छोटी यशोगाथा इतर मुलींना प्रेरणादायी ठरेल. ८ मार्चच्या जागतिक महिला दिनानिमित्ताने त्यांनीच करून दिलेली त्यांची ही ओळख...



 स्त्री...ह्या दिड शब्दात सर्व जग जिंकून घेण्याची ताकद दडलेली आहे. हे मी लहानपणापासून शिकत आले आहे. आजपर्यंत ज्या स्त्रीया माझ्या आयुष्यात आल्या त्या सर्वांमध्ये देखील मी ही ताकद पाहिली आहे. मग ती माझी आजी असो, माझी आई असो वा माझ्या गुरू असोत.

पण ही शक्ती आहे तरी काय. ती कुठून येते.. माझ्यात पण ही आहे का.. असे अनेक प्रश्न नेहमी मला सतावतात. मग विचार करताना मला हे जाणवले की, ही शक्ति प्रत्येक स्त्रीत असते. गरज असते ती फक्त जाणीवपूर्वक तिची जोपासाना करण्याची.

जसे मला माझ्या आजीकडून मला जिद्दीने पुढे चालत कसे रहावे याचे धडे मिळाले. माझ्या आईने तर बोट धरून मला जग दाखवले आणि योग्यवेळी बोट साडून सज्ञान केले. पुढे माझ्या नृत्याच्या गुरू लता बकाळकर आणि रिदमिक जिम्नॅस्टिक्सच्या आंतरराष्ट्रीय पंच आणि प्रशिक्षिका वर्षा उपाध्ये माझ्या आयुष्यात आल्या. लता ताईंनी मला नृत्यातील बारकावे तर शिकवलेच पण त्यांनी मला प्रेक्षकांसमोर उभे राहण्याचा आत्मविश्वास दिला. तर वर्षाताईंनी मला रिदमिक जिम्नॅस्टिक्सचे प्रशिक्षण कसे द्यावे हे शिकवतानाच एखादया कार्यक्रमाचे उत्कृष्ठ नियोजन कसे करावे, लोकांशी कसे बोलावे असे अनेक धडे दिले. तसेच त्यांनी मला नृत्य आणि खेळाच्या तालमी बरोबरोरच कितीही कठीण प्रसंग आला तरी त्यातून मार्ग काढत शिखर कसे गाठावे हे शिकविले.

पण मी जेव्हा मानसशास्त्राचा अभ्यास करू लागले, तसे मला कळू लागले की हे आयुष्यातील सर्व धडे, त्याहूनही जास्त आपल्याला खेळातून शिकायला मिळतात. खेळ आपल्याला कणखर, खंबीर, शिस्तबध्द आणि जिद्दी बनवतो. स्वबळावर विचार करायला शिकवतो. तसेच वेळेचे योग्य नियमन शिकवतो. तसे्च शरीर तंदुरुस्त राहते. खेळाचे असे अनेक फायदे आहेत. खेळ हा आपला मानसिक सर्वांगिण विकास करण्यास मदत करतो.

अधुनिक स्त्रियांना विविध समस्य़ांना सामोरे जावे लागते. आजची समस्या कालच्या समस्येपेक्षा वेगळी असू शकते. पण ठराविक वय झाल्यावर सामान्य स्त्रीला असे वाटते की आता मी या वयात काय खेळणार.? आता कुठे खेळाय़ला सुरु करणार.?
यावर मी उदाहरण देईन दीपा मलिकचे. वयाच्या चाळीसाव्या वर्षी तिने अपंगात्वावर मात करत 2016 च्या पॅरा ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी झाली. नुसती सहभागी झाली असे नाही ,तर तिने  देशासाठी तीन पदकेही मिळविली. अत्यंत प्रसन्न  व्यक्तिमत्व आहे. कुठेही असे वाटत नाही की ती अपंग आहे. किंवा तिने आपल्या अपंगात्वाचे भांडवल केले नाही. अशा स्त्रीयांचा अदर्श आपण ठेवायला हवा.

खरं तर लहान वयात खेळाची सुरवात करावी असे म्हणतात. जर अशी सुरवात लहान वयात झाली तर त्याचा फायदा तर आहेच.. पण म्हणून फक्त लहानपणीच खेळ खेळावा असे नाही. काही खेळ तर असे आहेत की जे आपण कोणत्याही वयात सुरु करू शकतो. कोणताही खेळ हा फक्त स्पर्धेत सहभागी हेण्यासाठी किंवा पदक मिळविण्यासाठीच खेळला पाहिजे असे नाही तर खेळ हे स्वानंदासाठीसुध्दा खेळले गेले पाहिजेत.

स्वानंदातून नंतर आपल्याला शक्ति प्राप्त होते. यातूनच आपण शिकू शकतो की वय, अपंगत्व, परिस्थिती असे कोणतेही अडथळे महत्वाचै नसतात. या सर्व गोष्टींवर जिद्दीने मात करता येते. मनात जिद्द बाळगली आणि एखादी गोष्ट ठरविली तर कोणतेही अडथळे किंवबुना स्त्रीत्वसुध्दा आपल्या आपल्या धेय्या दरम्यान येउ शकत नाही




आदिती अजित दांडेकर


आदिती अजित दांडेकर. वय वर्षे 16 ही अतिशय गुणी आणि होतकरू जिमनॉस्टिक खेळाडू. वयाच्या आठव्या वर्षीपासून तिने ह्या खेळाला दादर( मुंबई)मधून सुरवात केली.

गेली आठ वर्ष सातत्याने भरलेल्या अनेक स्पर्धांमधून तिने दोनशेहून जास्त पदके ( त्यात सुवर्ण आणि रजत या दोन्ही पदकांचा समावेश आहे ) मिळविली आहेत.

यंदाची शालेय स्पर्धा तिच्या शालेय जीवनातील शेवटची स्पर्धा होती. त्यातही तिने सहा सुवर्ण पदके मिळवून 2011चे रेकॉर्ड खोडून काढले आहे.

आता ती पुढील वर्षापासून आंतरमहाविद्यालयीन स्पर्धेत खेळणार आहे. तिने ही कामगिरी केली त्यात तिचे गुरू वर्षा उपाध्ये (आंतरराष्ट्रीय मुख्य प्रशिक्षक तसेच आंतरराष्ट्रीय खेळाडू) आणि सहाय्यक प्रशिक्षक क्षिप्रा जोशी ह्यांचे बहुमूल्य मार्गदर्शन मिळाले आहे. ती हे प्रशिक्षण भारतरत्न राजीव गांधी क्रिडा संकूल , धारवी, मुंबई इथे घेत आहे. आता भविष्यामध्ये होऊ घातलेल्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये सर्वांगीण यश मिळवून सुवर्णपदक आणण्याचा आणि भारताचे नाव उज्ज्वल करण्याचा आदितीचा निश्चय आहे.




अंकिता . दांडेकर
रिदमिक जिन्मॉस्टिक्स राष्ट्रीय पंच,
कथक विशारद
एम मानसशास्त्र विद्यार्थी