रंगुनी रंगात माझ्या, रंग माझा वेगळा - सुधीर मोघे

"गो नी दांडेकर यांच्या नावाचा पुरस्कार मी घेतोय. एक अत्यंत मराठी साहित्यातला महत्वाचा मानदंड म्हणावा अशी व्यक्ति. यापलिकडे एक व्यक्तिगत अनुबंध या दोनही अंगाने या पुरस्काराची मला अपूर्वाई नक्कीच आहे, असे मृण्ययी पुरस्कार जाहिर झाल्यानंतर कवी, गीतकार, संगीतकार आणि याशिवाय नव्याने ओळख व्हावी असे चित्रकार सुधीर मोघे यांनी आपल्या भावना ई-सकाळसाठी विशेष मुलाखतीत त्यांनी व्यक्त केली. गेली दोन-अडीच दशके कलेच्या प्रांतात आपले नाव झळकविणाऱ्या या कलावंतांची ई-सकाळच्या सुभाष इनामदारांनी मुलाखत घेतली . गेली दोन तीन वर्षे हा मनस्वी कलावंत चित्रकाराच्या रूपात स्वतःला व्यक्त करतोय. या आपल्या रूपाची ओळख बाहेर फारशी आलेली नाही असे सांगत याप्रवासाची सुरवात मोघे स्वतःच सांगताना म्हणतात," लहानपणापासून आपल्याला इतर कलांबरोबर चित्रकलेची गोडी होती. काव्य, संगीत, गीते, मीडीयातली वेंगवेगळी आव्हाने स्वीकारत होतो. पण कांही दिवसात त्यातही साचेबध्दपणा आल्यासारखे जाणवत होते. माझ्या कवीतेत , शापीत मधल्या "दिस येतील, दिस जातील' अशा गीतातही चित्रालाच आपण शब्दात साठवत होतो. दोन वर्षोपूर्वी ठरवले. मनाशी नक्की केले. चित्रे रेखाटायची. गेलो बाजारात. चित्राचा बोर्ड, कागद आणि रंगांचे साहित्य आणले आणि माझ्यातल्या चित्रकाराच्या रूपाचा मलाच साक्षात्कार झाला.' आपल्या कलाप्रवासाचा पटच त्यांनी या मुलाखती दरम्यान उलघडून दाखविला. "जे जे अत्तापर्यंत मी करायची धडपड केली ता कुठलीही माझा अधिकार नसताना केली नाही. मला नेहमी नवे अंगण नवे आकाश शोधायल्या शिवाय बरे वाटत नाही.' चित्राच्या प्रातांत चाललेल्या धडपडीची पार्श्‍वभूमीच ते यातून व्यक्त करत होते. सुधीर मोघे या व्यक्तिमत्वाची ओळख मराठी माणसाला पुन्हा एकदा व्हावी. आणि त्यांच्या काही कवीता ऐकण्याची संधी या निमित्ताने मिळणार आहे. त्यासाठी त्यांना सोमवार ७ जुलैपासून कांही दिवस www.esakal.com या साईटवर यावे लागेल.

व्हायोलिन वादकांनी केले रसिकजन घायाळ

आंतरराष्ट्रीय व्हायोलिन दिन आणि संजीवनी आगाशे यांच्या पहिल्या पुण्यतिथीच्या निमित्ताने पुण्यातल्या चार व्हायोलिन वादकांनी एकत्र येऊन व्हायोलिन वादनाचा "रसिकप्रिया व्हिओलिना, स्वरांजली' हा आगळा कार्यक्रम सादर करून वाद्यवादनात नवा पायंडा पाडला अभय आगाशे, चारुशीला गोसावी, नीलिमा राडकर, संजय चांदेकर या चौघांनी आपल्या वाद्यवादनातले कौशल्य तर दाखविलेच, पण व्हायोलिन बोलते असे म्हणतात त्याचा प्रत्यय आणून दिला. शास्त्रीय संगीताच्या रागदारीवर आधारित सुगम संगीत आणि चित्रपटगीतांच्या सुरावटीने रसिकांना आनंद दिला. रचनांतील विविधता आणि वादनातील कौशल्य यामुळे असे कार्यक्रम वारंवार व्हावेत, अशी रसिकांची मागणी आहे. मनोज चांदेकर, अविनाश तिकोनकर, विनित तिकोनकर, अनय गाडगीळ, माधवी दिवेकर, भूषण जुंदरे आणि सुधीर देशपांडे यांच्या साथीने कार्यक्रमाने उंची गाठली. निवेदनातील विविधता वैशाली जुंदरे यांनी जपली

पावसाचे "गूज 'अनुभवले गीतातून

झी सारेगमपच्या चार कलावंतांनी रविवारी पावसाच्या गीतांचा कार्यक्रम भरत नाट्य मंदिरात सादर करून आपल्यातल्या गुणांचे दर्शन घडविले. स्वर संवेदना प्रस्तूतच्या "गूज पावसाचे' यातले गायक कलावंत होते गौतम मुर्डेश्वर, श्रीकांत कुलकर्णी, वीणा जोगळेकर अणि मृदुला मोघे. केदार परांजपे यांनी संगीत संयोजन केलेल्या कार्यक्रमातले निवेदक संजय दामले यांनी गीतांना उठावदार बनवतील अशा वाक्‍यांचा आधार घेऊन रसिकांना गुंतून ठेवले. पुण्यातल्या चोंखंदळ रसिकांना आवडेल असाच "गूज पावसाचे' हा कार्यक्रम होता. वादक अणि गायकांनी एकत्रितपणे दिलेला स्वरांचा अनुभव काही काळ लक्षात ठेवण्यसारखाच होता.

व्हायोलिन वादकांनी केले रसिकजन घायाळ

आंतरराष्ट्रीय व्हायोलिन दिन आणि संजीवनी आगाशे यांच्या पहिल्या पुण्यतिथीच्या निमित्ताने पुण्यातल्या चार व्हायोलिन वादकांनी एकत्र येऊन व्हायोलिन वादनाचा "रसिकप्रिया व्हिओलिना, स्वरांजली' हा आगळा कार्यक्रम सादर करून वाद्यवादनात नवा पायंडा पाडला.

कार्यक्रमाचा व्हिडिओ पाहण्यासाठी इथे क्‍लिक करा.

अभय आगाशे, चारुशीला गोसावी, नीलिमा राडकर, संजय चांदेकर या चौघांनी आपल्या वाद्यवादनातले कौशल्य तर दाखविलेच, पण व्हायोलिन बोलते असे म्हणतात त्याचा प्रत्यय आणून दिला.

शास्त्रीय संगीताच्या रागदारीवर आधारित सुगम संगीत आणि चित्रपटगीतांच्या सुरावटीने रसिकांना आनंद दिला. रचनांतील विविधता आणि वादनातील कौशल्य यामुळे असे कार्यक्रम वारंवार व्हावेत, अशी रसिकांची मागणी आहे.

मनोज चांदेकर, अविनाश तिकोनकर, विनित तिकोनकर, अनय गाडगीळ, माधवी दिवेकर, भूषण जुंदरे आणि सुधीर देशपांडे यांच्या साथीने कार्यक्रमाने उंची गाठली.

निवेदनातील विविधता वैशाली जुंदरे यांनी

कालिदासाच्या मेघदूताचा प्रभावी आविष्कार

कविकुलगुरू कालिदासांच्या मेघदूत या काव्यातले निसर्गाचे वर्णन आणि त्यातल्या सौंदर्यात्मक रचनांचा कार्यक्रम पुणेकरांनी अनुभवला. आषाढस्य प्रथमदिवसाच्या निमित्ताने कोथरूडच्या साधना कला मंचाने सादर केलेल्या काय्रक्रमाने रसिक भारावून गेले.. कालिदासाच्या भाषेतील सौंदर्यस्थळे ऐकताना आणि पाहताना मन हरखून जाते. निवेदन, नृत्य आमि संगीत तीनही दृष्ट्या कार्यक्रम वैशिष्ठ्यपूर्ण होता. याची निर्मिती, संकल्पना आणि संगीताची बाजू चैतन्य कुंटे यांनी उत्तम सांभाळली. त्यासाठी त्यांनी कालिदासाच्या काव्याचा केलेला सखोल अभ्यास तो अनुभवताना जाणवत होता. संध्या धर्म यांच्या नृत्यरचनेतले वेगळेपण आणि रचनेचा थाट अधिक खुलवितो.

कीर्तन महोत्सवाची सांगता

आबासाहेब पटवर्धन स्मृतिदिनानिमित्त तीन दिवस आयोजित केलेल्या कीर्तन महोत्सवाचा समारोप संस्कृती भूषण पुरस्काराचे मानकरी राष्ट्रीय कीर्तनकार मोरेश्वर नागनाथ जोशी ऊर्फ चऱ्होलीकर बुवांच्या कीर्तनाने झाला. त्यांच्या कीर्तनाचा व्हिडीओ पाहण्यासाठी इथे क्‍लिक करा. स्वामी दामोदरानंद सरस्वती (कर्नाटक) यांच्या हस्ते दीपप्रज्वलन करून गुरुवारच्या शेवटच्या सत्राचे उद्‌घाटन केले गेले. चऱ्होलीकर बुवांनी आपल्याला मिळालेल्या पुरस्काराची रक्कम पटवर्धन स्मृती समितीकडे सुपूर्द केली. कीर्तनप्रेमी पुणेकरांच्या मोठ्या प्रतिसादाने कीर्तनाची रंगत उत्तरोत्तर वाढतच गेली

परंपरा जपणारे कीर्तनकार आहेत

"संत ज्ञानेश्वर महाराजांनी "विश्वचि माझे घर' आणि "दुरितांचे तिमिर जाओ' या सिद्ध योग मंत्राने जगाला आपलेसे केले. हीच परंपरा पुढे चालू ठेवणारे महान कीर्तनकार आपल्याकडे आहेत'- नारायणकाका ढेकणे महाराज. आबासाहेब पटवर्धन स्मृतिदिनानिमित्त देण्यात येणारा पहिला "संस्कृती भूषण पुरस्कार' बुधवारी पुण्यात भरत नाट्य मंदीरात समारंभपूर्वक देण्यात आला. तीन दिवसांचा कीर्तन महोत्सव यासाठी आयोजित केला गेला होता.

तीन दिवस कीर्तनाचा गजर

आबासाहेब पटवर्धन स्मृती समितीच्या वतीने होत असलेल्या तीन दिवसांच्या कीर्तन महोत्सवाचे उद्‌घाटन वासुदेवानंद स्वामी महाराज (फुरसुंगी) यांच्या हस्ते मंगळवारी भरत नाट्यमंदिरात झाले. व्हिडीओ पाहण्यासाठी इथे क्‍लिक करा. कीर्तन पद्धतीचा वापर व्यवस्थापनशास्त्रात केला, तर विद्यार्थ्यांना अभ्यास लगेच लक्षात राहील, असे मत व्यवस्थापन क्षेत्रातले दीपक आपटे यांनी मांडले. आज शुद्ध मराठी वापरले जात नाही. मराठीचा स्वाभिमान केवळ घोषणांपुरता होता. मराठीची ही अवस्था; तर देव भाषा म्हणजे संस्कृतची काय अवस्था होईल, याची कल्पनाच केलेली बरी, अशी चिंता वासुदेवानंद स्वामी महाराज यांनी व्यक्त केली. तीन दिवस होणाऱ्या या कीर्तन महोत्सवात रोज एक कीर्तन आणि कीर्तनकाराचा सत्कार केला जाणार आहे. पुण्यात देवळा-देवळांत कीर्तनांचा गजर होत असतो. पण आज नाट्यमंदिरात तो होत आहे, हे विशेष.

मल्हाराच्या बंदिशींनी पुणेकर मंत्रमुग्ध !

जयंतमल्हार, चॉंदनी मल्हार, गौडमल्हार, सुहा मल्हार, मियॉं मल्हार, सूरमल्हार अशा विविध "मल्हार' सुरावटींच्या सरींची बरसात रसिकांनी रविवारी २९ जुन २००८ रोजी टिळक स्मारक मंदिरात अनुभवली.

पावसाळ्याचे औचित्य साधून या मैफलीत देवकी पंडित यांनी "मल्हार' रागाचे विविध प्रकार सादर केले.

मैफलीची व्हिडीओ पाहण्यासाठी इथे क्‍लिक करा.

जन्मभूमीबरोबर कर्मभूमीही महत्त्वाचीः आर. आर. पाटील

"आम्ही सांगलीकर' या पुण्यातल्या संस्थेच्या पहिल्या वाढदिवसानिमित्त शनिवारी २८ जून २००८ रोजी बालगंधर्व रंगमंदिरात आयोजित केलेल्या सांगलीकरांच्या मेळाव्याला उपमुख्यमंत्री आणि सांगलीकर आर. आर. पाटील खास उपस्थित होते.

पुण्यात राहताना आपल्या जन्मभूमीची आठवण ठेवली पाहिजे, असा मोलाचा संदेश त्यांनी दिला.


सांगलीकरांच्या कार्यक्रमाचा व्हिडीओ पाहण्यासाठी इथे क्‍लिक करा.