Thursday, July 1, 2010

'आई रिटायर होतेय'-प्रयोग सफाईदार


'आई रिटायर होतेय' या नाटकाचा विषय निघाला की, नाव येते ते भक्ती बर्वे यांचे. किती सहजपणे त्यांनी आभिनयाचे दर्शन घडवून नाटकाला समर्थ केले. आज तेच अशोक पाटोळे यांचे नाटक पुन्हा रंगभूमीवर आणण्याचा घाट पुण्याच्या रवींद्र सांभांरे यांनी घातला आणि मध्यमवर्गीय नाट्यवेड्या रसिकांना आवडेल असे नाटक दिमाखदारपणे उभे केले. वास्तविक नाटकात एकही नावाचा कलाकार नाही. (तसे म्हटले तर नाव असूनही नाटकाला किती येतात हा प्रश्न वेगळा) पण नाटकाची जाण आणि अभिनयाचे धडे घेतलेले नट यात काम करतात. नाटकाचा प्रयोग चोख होतो. भडकपणा, नाटकीपणाचा लवलेशही नसणा-या या नाटकाला आजही तेवढीच दाद मिळते. तुम्हीही एकदा अनुभव घेउन बघा.

रसिकानंद निर्मित या दोन अंकी नाटकाचा विषय सांगणे, ही आजची गरज नाही. साधेच म्हटले तर घरी सर्वांचे हवे-नको ते पाहणार्‍या, सुख-दुःखात पाठीमागे खंबीरपणे उभी असणार्‍या आईनेच ही चाकरी करण्याचे बंद केले तर काय होईल? यातून नाटक घडते आणि खरे तर नाटक बिघडते. बायको, आई, सासू या तिन्ही भूमिकेत वावरणारी आई ठरवून रिटायर होण्याची घोषणा करते आणि ती या भूमिकेशी खंबीर राहते. यातून घडलेले हे नाट्य. मुळातच अशोक पाटोळे यांच्या संवादातून उभ्या राहिलेल्या या नाटकाने रसिकांची मने जिंकली आहेत. पण ते संवाद त्याच ताकदीने रसिकांपुढे यायला हवेत. तेच काम दिग्दर्शक या नात्याने रवी सांभारे यांनी चोख बजावले आहे.
मुळातच वीणा फडके यांच्याकडून आईची भूमिका काढून घेताना त्यांच्यातल्या सहजीपणाला अधिकाधिक वाव देऊन नाटक सांधले व साधले आहे. हेच या नाटकाचे यश म्हणावे लागेल. नाटक पाहताना प्रेक्षक नाटकाशी एकरूप होतो. मधूनच दाद देत राहतो. नाटक कुठेही रेंगाळत नाही. प्रवाही होत प्रत्येक प्रसंग चढत्या क्रमाने मनावर बिंबवला गेला आहे. आजच्या काळात नाटकाला आलेली परिस्थिती पाहता जुनी नाटके पुन्हा करायला हवीत, याचे भान ठेवून नाटकाची निर्मिती केली गेली आहे. रवी सांभारे मुळातच नाटकवेडा माणूस. बॅरिस्टरही त्यांनी यापूर्वी सादर केले होते.
रेखीव नेपथ्य. भासमय प्रकाशयोजना. संगीताचा माफक वापर करून नाटकाला कणखरपणे ऊभे करण्यात दिग्दर्शक पुरेसा ठरला आहे.
वीणा फडके आईच्या मध्यवर्ती भूमिकेत अतिशय साधेपणाने कुठलाही अभिनिवेश न आणता उठावदार भूमिका सादर करतात. देहबोली आणि वावरण्यातूनही त्यांची भूमिका ठसत जाते. संवादातील सहजता तर नाटकाला अपेक्षित परिणाम देते.
विश्वास सहस्रबुध्दे (पपा), मंदार गोरे (मंदार), नेहा परांजपे (नेत्रा), रश्मी देव (वीणा) यांच्या साथीने नाटक घडत राहते. रवींद्र बापट यांचा फाटक नाटकात नाट्य निर्माण करण्यास पुरेसा आहे. सुशीलकुमार भोसले आणि रूपाली फोपसे अधिक परिणाम देऊ शकले असते.
सौ. रश्मी सांभारेंच्या निर्मितीला साह्य करून मनोरंजन संस्थेने एक चांगले नाटक पुनरुज्जीवीत करण्यात सहाय्य केले, याचा आनंद आहे.
आज काळ थोडा बदलला असला, तरी नाटकाला पुन्हा प्रेक्षक येतील याची खात्री वाटते.
नावाचे कलावंत नसूनही प्रयोग सफाईदार होतो व त्याला प्रेक्षक टाळ्या देतात, याचाही उल्लेख करावा लागेल.

सुभाष इनामदार, पुणे

subhashinamdar@gmail.com
9552596276

Tuesday, June 29, 2010

DSK 61th Birthday Celebration in Pune

साधे,नम्र आणि सच्चे तबला वादक चंद्रकांत कामत


आपल्या कलेवर. कलावंतावर. नम्रपणे प्रेम करणारे तबलावादक चंद्रकांत कामत आज आपल्यात नाहीत. मात्र त्यांच्या तबल्याचा ठेका कायम लक्षात रहाणारा आहे. गायक मग तो पं. भिमसेन जोशींसारखा जागतिक कीर्तीचा असो वा उपेंद्र भट यांचेसारखा असो ते तबल्याची साथ करणार. गायनाबरोबर जाणारे. स्वतःचे कसब मधूनच न दाखविता साथ कशी करावी हे ते आपल्या वादनातून दाखवून देत.

सच्चेपणा आणि साधेपणा हे दोन गुणांना त्यांच्यातला कलाकार नेहमीच नम्र राहिला. आकाशवाणीवरही त्यांच्या वादनाची साथ अनंक गायकांनी अनुभवली आहे. आपण साथीचे वादक आहोत ही सततची जाणीव त्यांच्या वागण्यात होती.

अशा उत्तम तबला वादकाला माझी ही श्रध्दांजली..

त्यांच्या वादनाची ही एक झलक... पं. भिमसेन जोशी यांच्या गायनाल केलेली साथ ही अशी साधी पण गायनाला पूरक...



सुभाष इनामदार, पुणे.

Friday, June 18, 2010

व्हायोलिन वादकांची कमाल




जागतिक व्हायोलिन दिनानिमित्ताने पुण्यात गुरूवारी २२ व्हायोलिनवादक एकाच रंगमंचावर आल्यामुळे व्हायोलिनच्या सुरेल सादरीकरणाचा एक आगळा वेगळा नमुनाच पुणेकर रसिकांना अनुभवता आला.

गेली सात वर्षे पुण्यातले चार व्हायोलिनवादक संजय चांदेकर, चारूशिला गोसावी, निलिमा राडकर आणि अभय आगाशे हे आंतरराष्ट्रीय व्हायोलिन दिनानिमित्ताने वेगवेगळ्या रचनातून या वाद्याची विविध सुरेल रूपे या दिवशी वादनाच्या विविध रचनांमधून साकार करतात.भरत नाट्य मंदिरात संगीतातल्या विविध रागांवर आधारलेल्या रचना सादर केल्या गेल्या.

'रसिकप्रिया व्हिओलिना'तून कांही हिंदी गाणी आणि वविध वाद्यातूमधून सादर होणारा वाद्यमेळ( फ्यूजन) सादर करून रसिकांना मोहवून टाकले. व्हायोलिनचा प्रसार आणि प्रचार करण्याबरोबरच या वाद्याला स्वतःचे असलेले स्थान बळकट करून प्रतिष्ठा प्राप्त करून देण्याचा या चार व्हायोलिन वादकांचा प्रयत्न दाद देण्याजोगा आहे.

त्यांच्या प्रत्येक रचनेला टाळ्या तर मिळत होत्याच पण वन्समोअरची दादही रसिकातून दिली जात होती.संगीताच्या कार्यक्रमातून स्वतंत्रपणे साथ करणारे हे कलावंत या वाद्याविषयीचे प्रेम दरवर्षी स्वतंत्र रचना सादर करून व्यक्त करतात. व्हायोलिनवर प्रेम करणारे पुणेकर चाहतेही या दिवसाची वाट पहात असतात.

उपाध्ये व्हायेलिन विद्यालयाच्या हिरक महोत्सवाच्या निमित्ताने विद्यालयाने ' रसिकप्रिया व्हिओलिना'हा कार्यक्रम करणा-या कलावंतांना रंगमंच उपलब्ध करून दिला होता. उपाध्ये विद्यालयाच्या १८ विद्यार्थ्यांनी मिश्र शिवरंजनी रागातली रचना व्हायोलिनवर सादर करून पुढच्या वादनातली उत्सुकता कायम ठेवली.

व्हायोलिन दिनाच्या या कर्यक्रमात यंदा प्रथमच सतारीची साथ घेण्यात आली होती. गिरीश कांबळे यांची तयारीही लाजवाब अशीच होती.वाद्यातली आर्तता आणि मार्दव दोन्हीतून वाद्याचा उठाव अनुभवताना चारही वादकांची व्हायोलिनवर असललेली कमांड क्षणोक्षणी जाणवत होती.कार्यक्रमाला मनोज चांदेकर, रविराज गोसावी यांची तबला साथ तेवढीच तयारीची मिळाली
होती. पखवाज वादनातली कारागिरी विनित तिकोणकर यांची होती. दशर्ना जोग यांनी स्वरांचा भरणा करून कार्यक्रमाला उठाव आणला . वैशाली जुंदरे यांच्या मोजक्या शब्दांच्या निवेदनाने कार्यक्रम फुलत गेला.

संगीतकार आणि व्हायोलिनवादक प्रभाकर जोग, भालचंद्र देव, डॉ. अनिल अवचट, विजय कोपरकर यांच्यासारखे मान्यवर हजर राहिल्याने कार्यक्रमाला स्वतंत्र दर्जाही प्राप्त झाला होता.


सुभाष इनामदार, पुणे.
subhashinamdar@gmail.com
www.globalmarathi.org
9552596276

Thursday, June 17, 2010

कधी पाणी, कधी झळाळी


काय निसर्गाची करणी

कधी पाणी, कधी झळाळी

दोन दिसाचे गे नाते

दोन देहाचे गे वाटे


एका मनाने घेतले

भिजला गे साजणा

दुसरा मनाने सांगला

कधी खोटा सांग जाला



काय आबाळाला ठाऊके

धरणीच्या उरी दाटे

वरी आबाळ थेंब धारा

खाली पसरी सोनसळा



एका घराले आता

नाही सारखे दावावे

माती पाणी ग इथले

तुला नाले कळाचे


देही माझ्या ग येतो

दोन ऋतुंचा हा मेळ

दावा दावा आता माला

कधी येणार तो आबाळा ....



सुभाष इनामदार,पुणे

subhashinamdar@gmail.com
9552596276

Saturday, June 12, 2010

आजही पु.ल...तुम्ही आमच्या मनात आहात


पु.ल. देशपांडे. मराठी माणसाचा अभिमान, मराठी कलावंतांचा मेरूमणी.

१२ जून २००० ला पु.ल.गेल्याची खबर आली. मात्र त्याआधी काही दिवस त्यांना कृत्रिम रित्या जगविण्यात आले आहे असे समजले होते. प्रयाग इस्पितळात त्यांचे अखेरचे दर्शन घेण्यासाठी चाहत्यांची रीघ होती. आजही आठवते.

त्या स्मृति अजूनही जात नाहीत.

त्यांनी मराठी भाषेला काय दिले नाही. सूर दिला. संगीत दिले. नाटक दिले. भाषा दिली. मध्यमवर्गींयांना स्वतःचे स्थान दिले. पुणे, मुंबई आणि नागपूरकरांना त्यांचा अभिमान दिला.

चित्रपटाला आशय दिला. शब्दांना उजळ चेहरा दिला.

बोलण्यातली सहजता. मार्मिकता हे तर त्यांच्या व्याक्तिमत्वाचे सारच होते.

मराठी भाषेलाही स्वतःचा बाज दिला. ते जगभरात सिध्द करून दाखविले. सहजपणातही वाह्यातपणा न पाझरता हास्याचा धबधबा निर्माण केला.

शास्त्रीय संगीतातल्या कलांवंतांच्या तानेला पेटीच्या सुरातून स्वर दिले.

भिमसेन जोशी, वसंतराव देशपांडे, कुमार गंधर्व यांचे गाणे समजावून दिले.

रविंद्रनाथ टागोरांच्या कवीतेला मराठी भाषेतून नवनिर्माणाचा गंध दिला.

मर्ढेकर, बोरकरांच्या काव्याकडे पाहण्याचा डोळा दिला.

याच पुलंच्या मागे सुनिताबाईंची संगत होती. धारदार पण नुकीला कट्यार जरी त्यांच्या वाणीत होती तरी त्यामागे भाईंच्या अघळपघळ स्वभावातून लेखकाचा शब्द बाहेर काढण्याची किमया त्यांनी साधली.

बालगंर्धवांचे गाणे, मन्सूरांचे, गंगूबाईचे गाणे पचविले आणि ते सोप्या मराठी भाषेत पुलंनी उलगडून दाखविले.

संगीतातली सहजता त्यांच्या भाषेत होती. भाषेला नाद होता. रूसवा होता. वरवर ती विनोदी वाटायची पण आत संस्काराचे पापूद्रे दडलेले होते.

सुंदर मी होणार , ती फुलराणी एवढेच नव्हे तर तिन पैशाचा तमाशा सारखे नाटक देऊन त्यांना रंगभूमिवर बहार तर आणली पण नटाची कला फुलविण्याची ताकद निर्माण करणारी आस्वादक भाषा फुलविली.

आजही पु.ल आणि सुनिताबाई दोघेही मराठी माणसांच्या मनात आहात.

तुमचे साहित्य. तुमचे संगीत आणि अधुनिक तंत्रज्ञानाच्या युगात तुम्हाला आम्ही पाहू शकतो. अनुभवू शकतो.

मराठीची पताका जोपर्यंत फडकत राहणार आहे तोपर्यंत तुमची महती अशीच कायम आमच्या मनात राहणार यात संशय नाही.


सुभाष इनामदार,पुणे.
9552596276

Tuesday, June 1, 2010

कस्तुरी पायगुडे- कार्यक्रमातील गाणे




लिला पूनावाला संस्थेच्या वतीने २९ मे ला पुण्याच्या यशवंतराव चव्हाण नाट्यगृहात सादर झालेल्या संगीताच्या सादगीकरणात कस्तुरी पायडुडेचे गायन रसिकांना मनापासून आवडले. त्याच गाण्याची ही झलक.

Monday, May 31, 2010

कस्तुरी पायगुडेंच्या गाण्यांनी रसिक तृप्त




शनिवार, २९ मे. यशवंतराव चल्हाण नाट्यगृहात लिला पूनावाला फाैंडेशनच्या शिष्यवृत्ती मिळालेल्या विविध विषयातल्या पारंगत मुलींची दखल घेतली जात होती. त्यात कस्तुरी पायगुडेचे गाणे अनुभवणे हा आनंदाचा भाग होता. त्यातलेच एक गाणे या माध्यमातून तुमच्यापर्यँत पोचवित आहे.